Te puna e Gurdjieff nuk flitet drejtpërdrejt për ëndrrat. Sidoqoftë, disa gjëra janë thënë për ëndrrat. Gjëja kryesore e thënë është se është e kotë të studiosh ëndrrat dhe që të gjitha sistemet psikologjike të bazuara në studimin e ëndrrave janë fantastike sepse menjëherë sapo filloni të studioni ëndrrat tuaja, ato ndryshojnë.
Njeriu jeton në jetë nën ligjin e aksidentit dhe nën dy lloje ndikimesh që varen përsëri nga aksidenti. Lloji i parë janë ndikimet e krijuara nga vetë jeta. Ndikimet e racës, kombit, vendit, klimës, familjes, arsimit, shoqërisë, profesionit, sjelljeve, zakoneve, pasurisë, varfërisë, ideve, etj.
Ne flasim shpesh për lloje të ndryshme të emocioneve negative. Është thënë disa herë se objekti i punës me veten është zgjimi i Qendrës Emocionale. Është thënë gjithashtu se për shkak se Qendra Emocionale nuk funksionon siç duhet ajo nuk jep emocione të vërteta.
Qendra më e vështirë për t'u kontrolluar është Qendra Emocionale. Qendra Emocionale është si një elefant i çmendur dhe në Indi kur një elefant në punë çmendet, është e nevojshme të gjesh dy elefantë normalë ...
Ka shumë shkallë të emocioneve negative ashtu si ka shkallë të ferrit. Ndryshimi nga emocionet jo-negative në ato negative është mjaft i qartë. Këtë e njohim përfundimisht kur e kuptojmë se jemi në burg. Emocionet negative duken shumë më inteligjente se emocionet jo negative.
Në mesin e shumë iluzioneve që na ndikojnë thellësisht dhe na mbajnë në atë gjendje të veçantë të përditshme të vetëdijes, të cilën ne e konsiderojmë si vetëdije të plotë dhe e cila është në të vërtetë gjumë ose e ashtuquajtur vetëdije zgjimi, është iluzioni se kemi një mendje. Ne i konsiderojmë të vetëdijshme funksionet e kësaj mendjeje.
Në disa raste në të kaluarën thuhej që duhej të pushonim dhe të praktikonim relaksin çdo ditë. Sigurisht që kjo është bërë një gjë që nuk ka asnjë kuptim në ditët e sotme. Nëse flasim për relaks duhet të flasim për vëmendjen e brendshme. Ne kemi dy lloje të vëmendjes, një e jashtme dhe një e brendshme.
Çfarë hani ju psikologjikisht? Çfarë merrni ju frymë psikologjikisht? Dhe ku jetoni psikologjikisht? A jeni ju shumë të gatshëm për të ngrënë emocione negative? Psikologjikisht disa njerëz nuk hanë gjë tjetër përveçse përshtypje të pakëndshme, vërejtje të pakëndshme.
Problemi, që është baza e të gjitha problemeve, është vetë mendja. Pra, gjëja e parë që ju duhet të dini është se çfarë është mendja, nëse ajo është një entitet apo vetëm një proces, nëse është substanciale apo vetëm dicka në dukje. Nëse nuk njihet natyra e mendjes, ju kurrë nuk do të mund të zgjidhni ndonjë problem të jetës tuaj.
Çfarë është liria? A jemi ne vërtet të lirë? E vërteta është se ne nuk duam të jemi të lirë. Ajo që ne bëjmë është një farë tallje me veten. Sepse liria nënkupton inteligjencën, dashurinë, liria nënkupton mos-shfrytëzimin, mos-nënshtrimin ndaj pushtetit, liria nënkupton një virtyt të jashtëzakonshëm.