Kuptimi ezoterik i kryqëzimit, ku kryqi është diagram i kryqëzimit të brendshëm. Duke shpjeguar ndërthurjen e dimensionit vertikal të vetëdijes me jetën horizontale, vuajtjen e qëllimshme, tradhtinë e brendshme dhe ringjalljen si zhvillim të “trupave më të lartë”, artikulli tregon se zgjimi kërkon vdekjen reale të vetes së rreme dhe lindjen e qenies së vërtetë.

Kjo pjesë shpjegon ngjashmërinë mes zgjimit të parakohshëm të kundalinit në traditat lindore dhe zgjimit të pjesshëm të qendrave, ku njeriu fillon të shohë mekanicitetin, falsitetin pa pasur ende një “Unë të vërtetë” dhe strukturë të qëndrueshme të brendshme. Duke treguar se në të dyja rastet energjia/vetëdija zgjohet përpara se të ekzistojë tokëzimi dhe disiplina e brendshme, theksohet se zgjimi i papërgatitur nuk çon në çlirim, por shpesh në fragmentim dhe vuajtje, derisa të fillojë puna reale për ndërtimin e qenies së brendshme.

Ky artikull paraqet vizionin ezoterik të universit si një makineri kozmike të ndërtuar mbi ligjin e treve dhe ligjin e shtatë. Përshkruhet rrezja e krijimit, roli i jetës organike në Tokë, simboli i Eneagramit dhe pozita e veçantë e njeriut nën 48 ligje, si një mundësi e rrallë për zhvillim të vetëdijshëm.

Modeli i “tre kateve” të njeriut – mendja, ndjenjat dhe trupi – dhe mënyra si puna e tyre e gabuar prodhon lodhje, ankth dhe kaos të brendshëm. Duke vëzhguar veten, njeriu mund të fillojë t’i vendosë qendrat në vendin e duhur dhe të lirojë energji e qartësi të brendshme.

Njeriu humb energji të çmuar për vetëdije përmes “vjedhësve të brendshëm” dhe një tipari kryesor rreth të cilit rrotullohet personaliteti i rremë. Artikulli shpjegon format kryesore të kësaj dobësie, si e mbajnë ato njeriun në gjumë shpirtëror dhe çfarë pune të brendshme kërkohet për t’i parë për t’iu tërhequr energjinë.

Ushtrimi i ndalesës është një teknikë e thjeshtë, por shumë e fuqishme, për të zbuluar sa mekanikisht jeton njeriu dhe për të zgjuar vetëdijen e vërtetë. Artikulli shpjegon origjinën e ushtrimit dhe jep hapa praktikë për ta zbatuar gjatë ecjes, të folurit, ngrënies dhe mendimit.

Shumica e njerëzve e shohin martesën si burim lumturie romantike, por në të vërtetë ajo mund të bëhet shkollë e fortë zgjimi, ku zbulohen iluzionet, mekaniciteti dhe mundësia për vetëdije më të thellë.

ushqimet sekrete të Gurdjieff-it – ushqimi fizik, ajri dhe përshtypjet – nuk ushqejnë vetëm trupin, por edhe vetëdijen. Zbulo si të hash, të marrësh frymë dhe të përjetosh botën me prani, në mënyrë që energjia jote të përdoret për zgjim shpirtëror, jo për gjumë mekanik.

Emocionet nuk janë armiku i zgjimit shpirtëror. Gurdjieff tregon se ajo që duhet “vrarë” nuk janë ndjenjat, por emocionet negative artificiale – frika, zemërimi, xhelozia, mllefi – që na rrjedhin energjinë dhe na mbajnë në gjumë. Përmes mos‑shprehjes dhe transformimit të tyre, hapet hapësira për emocione të vërteta: gëzim, dhembshuri, mirënjohje dhe dashuri.